HỘI TỤ, TÙY BIẾN VÀ CUỘC ĐUA CỦA CÁC TRÌNH DUYỆT

Thị phần các trình duyệt trong tháng 05-2011 - Nguồn: FavBrowser.com

Khi internet có một vai trò sống còn trong kỷ nguyên công nghệ thông tin thì trình duyệt cũng trở thành ứng dụng phổ biến hàng đầu, vì trình duyệt là phương tiện cốt yếu để truy cập internet. Vì thế, ngày nay, trình duyệt được xem như một ứng dụng kiểu mẫu đại diện cho các ứng dụng trên các thiết bị công nghệ cao.

Bên cạnh đó, sự hội tụ công nghệ cũng đang thể hiện rõ nét hơn trên các thiết bị công nghệ. Khoảng cách về tính năng, ứng dụng giữa các thiết bị như điện thoại di động, máy tính bảng, máy tính cá nhân ngày càng được thu hẹp hơn. Trong đó, internet là điểm đến quan trọng của sự hội tụ bởi những giá trị ưu việt của nó, các thiết bị đều hướng đến khả năng khai thác kho tàng vô tận của internet. Không chỉ có điện thoại di động, máy tính bảng, máy tính cá nhân mà cả tivi, máy ảnh, máy chơi nhạc, máy chơi game, thiết bị giải trí đa phương tiện… đều xem khả năng truy cập internet trở thành một tính năng quan trọng, để người sử dụng có thể khai thác, trải nghiệm và chia sẻ một cách dễ dàng thông qua internet.

Như vậy, là một đại diện kiểu mẫu cho các ứng dụng trên các thiết bị công nghệ và các thiết bị công nghệ đang ngày càng có sự hội tụ cao độ, đặc biệt đối với khả năng kết nối internet, nên trình duyệt được đòi hỏi phải có sự hội tụ, cho phép sử dụng dễ dàng trên nhiều thiết bị công nghệ khác nhau. Đây là xu hướng đang dần thể hiện khi các trình duyệt bắt đầu cho phép sử dụng trên nhiều thiết bị khác nhau, nhưng sự hội tụ vẫn chỉ mới phổ biến đối với điện thoại di động, máy tính cá nhân, máy tính bảng chứ chưa nhân rộng ra các thiết bị có khả năng kết nối internet khác.

Tuy nhiên, sự hội tụ là chưa đủ để thể hiện xu hướng của các ứng dụng hay trình duyệt trong tương lai. Chính vì sự đa dạng của các thiết bị công nghệ đòi hỏi trình duyệt một khả năng tùy biến cao để người dùng dễ dàng khai thác. Tùy biến là sự thông minh để thay đổi linh hoạt nhanh chóng theo các đặc trưng của thiết bị như kích thước màn hình, khả năng cảm biến, hệ điều hành…

Nói một cách khác, nếu xu hướng hội tụ giúp đa dạng hóa hỗ trợ cho nhiều thiết bị thì xu hướng tùy biến chính là khả năng biến hóa nhanh chóng để tương thích và tạo ra sự hỗ trợ tối đa cho người sử dụng khi thực thi trên các thiết bị khác nhau. Tất nhiên, tốc độ truy cập vẫn là tiêu chuẩn bắt buộc của các trình duyệt.

Thế nhưng, khi nhìn lại các trình duyệt đang cạnh tranh gay gắt nhau hiện nay trên thị trường, chưa có trình duyệt nào thể hiện một ưu thế vượt trội theo xu hướng hội tụ và tùy biến.

Theo số liệu của Favbrowser (*), thị phần của Internet Explorer vào tháng 05-2011 còn 54,27%, tức thấp hơn nhiều so với con số 95% của năm 2002. Thị phần đang giảm nhưng Internet Explorer vẫn đang dẫn đầu bảng xếp hạng. Tuy nhiên, vị trí dẫn đầu xuất phát từ việc Internet Explorer vốn gắn liền với Window, hệ điều hành phổ biến nhất thế giới, tạo ra thói quen cho người sử dụng, chứ không phải nhờ vào ưu thế vượt trội nào khác.

Nhưng cũng chính vì sự gắn liền đến mức gần như “độc quyền” trong suốt một thời gian dài của Internet Explorer trên Window đã tạo ra cơ hội cho Firefox. Trình duyệt mở Firefox của Molliza đã trở thành một làn gió mới với những cải thiện đáng kể về tốc độ so với Internet Explorer đã nhanh chóng chinh phục nhiều khách hàng ngay từ khi ra mắt vào năm 2004. Tuy nhiên, Firefox dù xếp thứ hai về thị phần các trình duyệt nhưng Firefox chưa phổ biến trên các thiết bị khác với máy tính cá nhân, Firefox cũng chưa thể hiện được xu hướng hội tụ và tùy biến.

Xếp thứ ba với 12,52% thị phần sau chưa đầy ba năm xuất hiện, Chrome có thị phần tăng trưởng nhanh chóng. Sự thành công mà Chrome có được là nhờ vào sự “kề vai sát cánh” của thương hiệu Google, bên cạnh tốc độ thực thi khá tốt so với các đối thủ khác. “Tiếng thơm” của Google đã giúp Chrome nhanh chóng tiếp cận được với người sử dụng. Một ưu điểm không thể không kể đến của Chrome là giao diện đơn giản, thân thiện.

Kế sau Chrome là Safari, trình duyệt “chuyên dụng” cho các thiết bị của Apple như iMac, Macbook, iPhone, iPod Touch, iPhone, iPad… Safari đã thể hiện khả năng hội tụ và tùy biến trên danh mục đa dạng các sản phẩm của Apple. Người dùng có thể dễ dàng trải nghiệm Safari trên các thiết bị trên. Tuy nhiên, chính đặc trưng trong chiến lược kinh doanh của Apple, vốn tạo ra không ít thành công cho thương hiệu Apple, đã “giới hạn” sự hội tụ và tùy biến của Safari. Bởi mọi sự hội tụ và tùy biến của Safari bị đều dừng lại với các sản phẩm của Apple.

Đứng ở vị trí thứ năm về thị phần của trình duyệt là Opera. Được khởi động từ năm 1994 và chính thức có mặt vào năm 1996, Opera là một trong các trình duyệt sớm nhất. Nhìn thấy được thị trường, nhưng khi đó Opera đã chưa thể hiện được một khả năng vượt trội đủ để gây ấn tượng cho người sử dụng trước một Internet Explorer đang làm mưa làm gió trên thị trường. Từ đó đến nay, Opera không ngừng đa dạng, gia tăng tính hội tụ bằng cách phát triển thành nhiều phiên bản khác nhau để sử dụng trên các thiết bị khác nhau. Thế nhưng, Opera vẫn còn thị phần khá khiêm tốn với mức 2,03% trong tháng 05-2011 và thị phần của Opera đang có xu hướng giảm đi. Đó là bởi Opera chưa thể hiện một trải nghiệm nào xuất sắc vượt trội trên các thiết bị, Opera cũng đang thiếu một bệ phóng như Chrome có được từ Google, dù Opera có tốc độ thực thi tốt, giao diện thân thiện.

Khi chưa có trình duyệt nào thể hiện ưu thế vượt trội trong xu hướng hội tụ và tùy biến, thì xu hướng đó sẽ là cơ hội để các trình duyệt đang có thị phần ít hơn có thể vươn lên trong tương lai.

Ngô Minh TríThời báo Vi Tính Sài Gòn 25.06.2011

Advertisements

QUY MÔ LỚN, CẠNH TRANH QUYẾT LIỆT

Chủ tịch Nokia tin rằng N8 sẽ giúp "tái sinh" Nokia (ảnh: GSMArena)

Những kết quả nghiên cứu thị trường mới nhất đang cho thấy thị trường smartphone ngày càng trở nên hấp dẫn hơn, có khả năng nhanh chóng lấn lướt điện thoại di động truyền thống. Chính vì thế, nhiều đại gia “ngoại đạo” cũng không ngần ngại gia nhập thị trường khiến cho sự cạnh tranh trên thị trường đã khốc liệt lại còn khốc liệt hơn.

Những con số đầy hấp dẫn

Kết thúc quý một năm nay, các công ty nghiên cứu thị trường nổi bật của thế giới đều ghi nhận những con số tăng trưởng đầy ấn tượng của thị trường smartphone thế giới. Theo phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu thị trường của Gartner, công ty nghiên cứu thị trường hàng đầu thế giới, thì: “trong quý I năm 2010, doanh số smartphone bán ra cho người tiêu dùng có mức tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước cao nhất kể từ năm 2006 đến nay”. Theo số liệu của Gartner thì số lượng tiêu thụ smartphone trên toàn thế giới đạt mức 54,3 triệu chiếc trong quý một năm 2010, tăng 48,7% so với mức 36,5 triệu máy của quý một năm 2009. Trong cùng thời gian, tổng doanh số điện thoại di động toàn cầu chỉ tăng 17%, từ doanh số 269,1 triệu chiếc trong quý một năm 2009 thì quý một năm 2010 tăng lên thành 314,65 triệu chiếc. Nhờ đó, tỷ trọng smartphone cũng tăng thành 17,25% trong tổng doanh số điện thoại di động ở quý một năm nay,  còn cùng kỳ năm trước chỉ 13,56%. Theo ghi nhận của Gartner thì Apple đã có mức tăng trưởng ấn tượng nhất với 112,2% đạt  8,36 triệu máy và  chiếm thị phần 15,4% của thị trường smartphone toàn cầu.

Kết quả nghiên cứu thị trường còn ấn tượng hơn nữa trong báo cáo của công ty IDC khi công ty này nói rằng doanh số smartphone trên toàn thế giới đã tăng 56,7% trong quý một vừa qua, còn điện thoại di động nói chung tăng 21,7%. Nếu nghiên cứu của Gartner thể hiện doanh số bán ra tiêu dùng thì số liệu của IDC là doanh số chính thức rời kho, nên luôn lớn hơn con số thực tế đã bán ra. Theo công bố của IDC thì Nokia chiếm vị trí dẫn với 39,3% thị phần smartphone, tiếp theo là đến RIM (nhà sản xuất BlackBerry) với 19,4% thị phần, Apple với 16,1% thị phần, HTC với 4,8% thị phần và Motorola với 4,2% thị phần.  Mức tăng trưởng doanh số cao nhất thuộc về Apple với 131,6%, tiếp theo đến Motorola với 91,7%, HTC với 73,3% và Nokia với 56,9%.  Mặc dù dẫn đầu thị trường smartphone toàn cầu nhưng Nokia lại khá bế tắc tại thị trường Mỹ khi không nằm trong top 5 của thị trường. dẫn đầu thị trường Mỹ là RIM với 41,7%, tiếp đến là iPhone với 17,2%. Đứng thứ ba trên toàn cầu, thứ hai tại Mỹ nhưng Apple lại đứng thứ nhất tại Nhật trong quý một vừa qua theo ghi nhận của công ty nghiên cứu MM. Theo kết quả công bố của MM thì với doanh số 1,7 triệu chiếc, Apple đã chính thức chiếm lĩnh 72% thị phần smartphone Nhật Bản trong quý một năm nay. Sự tăng trưởng quá ấn tượng của thị trường smartphone đang kéo theo cả sự du nhập của những tên tuổi ngoại đạo khác như Dell hay Microsoft, khi hai đại gia IT này đều đã chính thức giới thiệu sán phẩm mẫu.

Cuộc đua sản phẩm

Suốt sáu tháng đầu năm, cả thế giới rộn ràng chờ đón chiếc iPhone 4 với những thông tin rò rỉ khá phong phú. Đầu tiên là tên gọi, kẻ thì cho rằng Apple sẽ đặt tên cho phiên bản mới nhất của iPhone là iPhone 4G, người thì iPhone HD. Cho đến cuối cùng thì tên gọi chính xác của sản phẩm này là iPhone 4. Kế đến là những vụ scandal liên quan đến việc rò rỉ sản phẩm mẫu. Có cả những vụ bắt bớ tại nước ngoài do Apple cáo buộc một thanh niên đã cố ý “tiết lộ bí mật”. Nhưng khó có thể nói là Apple vô tình hay cố ý “rò rỉ” khi sản phẩm mẫu của Apple đã “rò rỉ” khắp thế giới, từ Hoa Kỳ cho đến Việt Nam đều có những sản phẩm mẫu của iPhone 4 để giới sành công nghệ khám phá. Rõ ràng, chính nhờ những vụ lùm xùm trên mà người ta chú ý đến iPhone 4 hơn và kết quả là doanh số đặt hàng những ngày đầu của nó đã gấp 10 lần so với iPhone 3GS, theo một công bố của nhà mạng AT&T trên tờ New York Times. Chỉ sau ba ngày chính thức bán ra thì Apple cũng nhanh chóng “dọn kho” được đến 1,7 triệu chiếc iPhone 4.

Có vẻ như các hãng khác đã dự trù trước sức mạnh của iPhone 4 nên trước đó các hãng đã đua nhau cho ra mắt những sản phẩm đón đầu để hi vọng làm giảm sút bớt sự quan tâm của khách hàng dành cho iPhone 4. Nokia cũng đã chính thức giới thiệu siêu phẩm giải trí N8, model mà nếu đơn thuần xét về mặt thông số kỹ thuật thì có vẻ nổi bật hơn iPhone 4. Samsung cũng góp vui bằng loạt sản phẩm mới của dòng Galaxy. Motorola thì tiếp tục hi vọng gặt hái thành công với phiên bản mới của series sản phẩm Milestone bằng model Milestone XT720. Sony Ericsson thì cũng đón đầu bằng thế hệ mới nhất của dòng Xperia là Xperia X10 với vô vàn những tính năng hấp dẫn.

Nhưng mạnh tay nhất trong việc “thách đấu” iPhone 4 của Apple có lẽ là HTC. Hãng này từ năm ngoái đã nhanh chóng cho ra model Nexus One với nhiều tính năng cực kỳ mạnh mẽ. Tiếp theo, năm nay họ liên tục giới thiệu những chiếc smartphone đỉnh không kém gì iPhone 4 như: Legend, Desire, Wildfire và mới đây nhất là Aria, còn gọi là HTC Liberty. Không chỉ thế, trước khi iPhone 4 chính thức ra mắt, HTC đã bán ra model HTC Evo 4G dành riêng cho nhà mạng Sprint với hi vọng có thể “chặn” đứng iPhone 4 trước khi nó ra mắt. Đầu tháng bảy này, giới sành công nghệ trên thế giới còn truyền nhau những hình ảnh đầu tiên về một chiếc smartphone rộng 3,7 inches với bàn phím QWERTY được cho là của HTC và có tên là Vision. Cùng lúc này, người ta cũng truyền nhau hình ảnh về một model khác của Nokia khá giống với N8 nhưng có thêm bàn phím QWERTY, có người thì cho rằng đó là Nokia N9.

Rõ ràng, các đại gia điện thoại di động sẽ chưa chịu dừng lại ở đó. Chắc chắn họ sẽ còn đua nhau tung ra những sản phẩm smartphone ngày một nhiều hơn và những “siêu phẩm công nghệ” sẽ còn nối đuôi nhau xuất hiện trong những ngày tới đây.

Ngô Minh Trí – đăng trên Thời báo Vi Tính Sài Gòn

ĐIỆN THOẠI THÔNG MINH VÀ CUỘC CHIẾN HỆ ĐIỀU HÀNH

Thị phần hệ điều hành của điện thoại thông minh quý I năm 2010 (số liệu: Gartner)

Khi thị trường smart phone ngày càng sôi động thì hệ điều hành cũng trở thành một thị trường ngày càng nóng bỏng hơn với sự tham gia của nhiều hãng

Con đường thống trị của Symbian

Nhìn thấy được tiềm năng của những chiếc điện thoại di động thông minh với những hỗ trợ như những chiếc máy vi tính thu nhỏ. Mười năm trước, với lợi thế là nhà sản xuất mobile lớn nhất thế giới, Nokia đã tung ra hệ điều hành Symbian dành cho những chiếc smart phone. Cũng trong thời gian đó, Microsoft với vị thế là ông vua về hệ điều hành cũng cho thấy mình là người thấy được thời cuộc nên đã đưa ra phiên bản đơn giản của Windows dành cho điện thoại di động có tên là Windows Mobile. Bắt đầu từ đây, hai hệ điều hành Symbian và Windows Mobile đã không ngừng so kè nhau để dành lấy thị trường đầy béo bở và không ngừng phình to này.

Trong suốt bảy năm từ năm 2000 đến 2007, thì gần như Symbian và Windows Mobile là hai kẻ thống trị trên thị trường này. Nhưng nhờ vào việc chiếm thị phần điện thoại di động khá lớn cùng với việc được một số hãng khác như Sony Ericsson ủng hộ, nên Symbian của Nokia chiếm thị phần vượt xa so với các hệ điều hành còn lại trong nhiều năm liền.

Khi đó, Windows Mobile gần như chỉ được các dòng mobile dạng Pocket PC (PPC Mobile) hưởng ứng. Ngược lại, sản phẩm của Nokia và các hãng khác có nhiều chọn lựa hơn. Giao diện của Symbian cũng đa dạng và có thể dùng cả cho nhiều loại, từ thông thường đến phiên bản UI cho màn hình cảm ứng. Còn hệ điều hành của Windows Mobile chỉ phù hợp với các loại màn hình cảm ứng lớn, chứ thao tác trên bàn phím không thuộc dạng QWERTY khá khó khăn. Cứ như thế, hai hệ điều hành Symbian và Windows Mobile chiếm ưu thế. Và Symbian có phần vượt trội với nhiều năm liền có thị phần lên trên 60%.

Trong cùng thời điểm đó thì có BlackBerry OS dùng cho các dòng máy BlackBerry,  hay Linux dùng trên một số rất hãn hữu các model. Nhưng chính vì chúng được sử dụng không phổ biến nên tất nhiên không thể so kè cùng hai hệ điều hành Symbian và Windows Mobile

Những cuộc đổi ngôi

Tuy nhiên, tình trạng trên không kéo dài quá lâu khi các dòng máy BlackBerry của RIM ngày càng tăng thị phần tại Bắc Mỹ và bắt đầu xâm nhập các thị trường khác của thế giới. Bên cạnh đó, iPhone ra đời và nhanh chóng đạt được thành công ấn tượng đã trở thành một thế lực đáng gườm trên thị trường smartphone. Trong đó, hệ điều hành của iPhone được Apple đặt luôn tên là iPhone, có thể xem hệ điều hành iPhone là một phiên bản thu nhỏ từ hệ điều hành Mac danh tiếng của hãng này. Tất nhiên, khi số lượng tiêu thụ iPhone tăng nhanh và chiếm thị phần ngày càng cao hơn trong dòng máy smartphone thì hệ điều hành iPhone theo đó cũng có “số má” hơn.

Chưa được một năm sau khi iPhone ra đời, HTC cùng với Google lại khiến cả thế giới phải chú ý với hệ điều hành Android. Bởi hai hãng này liên kết cùng nhau để kẻ làm phần cứng, người làm hệ điều hành. Chiếc HTC G1 chính thức ra mắt với hệ điều hành mã nguồn mở Android được phát triển bởi Google. Thời gian đầu, người ta không mấy mặn mà với Android. Nhưng Google nhanh chóng chứng minh họ biết biết cách làm thế nào để thành công. HTC sau khi trở thành đối tác của Google đã nhanh chóng chuyển dần các dòng máy sử dụng hệ điều hành truyền thống là Windows Mobile sang Android. Không những thế, nhiều thương hiệu điện thoại di động khác như Samsung, Sony Ericsson bắt đầu tìm đển sử dụng hệ điều hành Androi.

Thật đáng buồn cho Windows Mobile. Bởi khi mà thị phần điện thoại di động màn hình cảm ứng tăng lên, vốn là dòng máy chiến lược sử dụng hệ điều hành Windows Mobile. Thì Windows Mobile lại không còn được các hãng chọn lựa cho các dòng máy màn hình cảm ứng. Chính vì thế, cuộc đổi ngôi đã nhanh chóng xảy ra. Tuy vậy, dù thị phần của Symbian giảm xuống, nhưng Symbian vẫn chiếm thị phần lớn nhất nhờ duy trì một lượng sản phẩm đồ sộ ở nhiều phân khúc khác nhau. Trong cùng lúc này, thị phần của RIM dần tăng lên nhờ các dòng máy BlackBerry tiếp tục mở rộng thị trường.

Theo kết quả nghiên cứu thị trường quý một năm 2010 của hãng Gartner thì thị phần hệ điều hành của smartphone trên toàn cầu lần lượt như sau: Symbian: 44%, RIM: 19%, Apple: 15%, Android 10%, Windows Mobile: 7%, Linux: 4%, Khác: 1%. Theo dự báo thì hệ điều hành Android sẽ tiếp tục tăng nhanh thị phần trong thời gian tới. Hơn thế, Android còn bắt đầu lấn sân sang các dòng netbook và các dòng máy tính bảng table-book

Và những tân binh

Trước sự tăng nhanh của các dòng máy smartphone và thị trường hệ điều hành dành cho smartphone cũng ngày càng béo bở hơn. Sự cạnh tranh càng khốc liệt hơn khi bắt đầu xuất hiện thêm nữa những cái tên mới.

Nokia dù rất mạnh với Symbian nhưng vẫn tiếp tục cho ra hệ điều hành mới mang tên Meamo. Đây là chiến lược Nokia muốn đa dạng hóa hệ điều hành nhằm đáp ứng nhu cầu khác nhau dành cho các đối tượng khách hàng khác nhau. Theo Nokia thì hệ điều hành Maemo sẽ tập trung nhiều hơn nữa cho giao diện và chạy các flash cũng như hỗ trợ công việc mạnh mẽ hơn. Hệ điều hành Maemo của Nokia còn được Intel kết hợp cùng hệ điều hành Moblin của mình và cho ra hệ điều hành Meego dành cho các dòng máy tính bảng Table-book. Đây cũng chính là dấu hiệu cho thấy rồi đây hệ điều hành dành cho máy tính bảng và điện thoại di động ngày càng tiếp cận nhau hơn.

Hãng điện thoại di động lớn thứ hai thế giới Samsung cũng không chấp nhận ngồi yên để nhìn các hãng khác thay nhau chia thị phần hệ điều hành smartphone. Thế nên, mới đây Samsung đã chính thức ra mắt hệ điều hành Bada của họ và model Samsung S8500 Wave trở thành model điện thoại di động đầu tiên tích hợp hệ điều hành này. Theo Samsung thì Bada được phát triển từ nền tảng giao diện TouchWiz. Cho nên, Samsung sẽ tập trung phát triển khả năng thể hiện các giao diện một cách mượt mà hơn trên hệ điều hành này. Theo ước tính của hãng này thì họ sẽ nâng thị phần smartphone trong hệ thống sản phẩm của mình lên đến 50% trong các năm tới. Vì lý do đó, họ phát triển hệ điều hành này và kỳ vọng nó sẽ nhanh chóng có được một thị phần lớn. Có một số thông tin hành lang cho rằng sẽ còn nhiều hơn nữa các hệ điều hành dành cho các dòng máy smartphone sẽ bắt đầu xuất hiện trong thời gian tới.

Ngô Minh Trí – đăng trên Thời báo Vi Tính Sài Gòn