CÁI KHÓ CỦA TÂN TỔNG GIÁM ĐỐC IMF

Tân tổng giám đốc của IMF từ tháng 07.2011 (ảnh: Internet)

Con đường lên vị trí Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) không quá khó khăn với bà Christine Lagarde, nhưng những thách thức mà bà phải đối mặt khi lèo lái IMF thì khó khăn hơn nhiều.

Mặc dù cuộc tuyển chọn tổng giám đốc mới của IMF, thay thế ông Dominique Strauss Kahn, được nói là: “cởi mở, dựa trên phẩm chất và sự minh bạch”, nhưng chẳng có nhiều lý do để nghi ngờ việc bà Christine Lagarde, Bộ trưởng Tài chính Pháp và từng lãnh đạo một công ty luật hàng đầu thế giới, ngồi vào chức vụ trên. Liên minh châu Âu, chiếm một phần ba phiếu bầu trong hội đồng quản trị của IMF, đã đoàn kết hậu thuẫn cho bà ngay khi bắt đầu cuộc cạnh tranh.

Các thị trường mới nổi cũng đã mong muốn có một tổng giám đốc IMF không phải là người châu Âu nhưng đã không tập hợp được xung quanh đối thủ duy nhất của bà là ông Agustin Carstens, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Mexico. Ngay cả Trung Quốc cũng lên tiếng hậu thuẫn cho bà Chritine Lagarde. Cho nên, chỉ cần Hoa Kỳ ủng hộ nữa là đủ để bà Christine Lagarde trở thành tổng giám đốc thứ 11 và là nữ tổng giám đốc đầu tiên của IMF. Tiền lệ tổng giám đốc IMF là người châu Âu lại tiếp tục được duy trì.

Thế nhưng, mọi thứ chỉ mới là bắt đầu và nhiều thử thách đang chờ đón bà Christine Lagarde phía trước.

Không giống như những người tiền nhiệm của mình, bà Lagarde tiếp nhận chức vụ khi mà chính châu Âu đang là “khách hàng” lớn nhất của IMF. Việc thiết lập và duy trì tính độc lập của bà đối với những bộ trưởng tài chính của các nước châu Âu khác, vốn là những người từng kề vai sát cánh với bà và sự hỗ trợ của họ đóng vai trò quan trọng để bà có được vị trí công việc trên, sẽ trở thành nhiệm vụ khó khăn hơn so với những người tiền nhiệm của bà.

Thử thách trên sẽ là một tiêu chuẩn để xác định xem bà Lagarde có thành công hay không trong việc hoàn thành tầm nhìn mà bà vạch ra trong phát biểu chính thức đầu tiên khi bà nhậm chức. Bà Lagarde đã đưa ra bốn tuyên bố quan trọng đó là: “sự liên quan, khả năng đáp ứng, hiệu quả và hợp pháp”.

Trong hai tuyên bố đầu tiên là sự liên quan và khả năng đáp ứng thì không có gì khó khăn. Hiện tại, IMF đã thể hiện được vai trò trung tâm trong các cuộc khủng hoảng tài chính chứ không còn lờ mờ như khi cuộc khủng hoảng bắt đầu nổ ra. Nói một cách khác thì IMF đã thể hiện được “Sự liên quan” của mình đối với tình hình chung của kinh tế thế giới. Ngoài ra, các khoản đóng góp của các thành viên đã lớn hơn gấp ba lần so với khả năng cho vay của quỹ này trước khủng hoảng, vượt qua con số 750 tỉ đô la Mỹ. IMF đã đáp ứng nhanh chóng cho 22 quốc gia kể từ khi cuộc khủng hoảng nổ ra và các điều kiện để cung cấp tài chính cũng trở nên linh hoạt hơn.

Với hai tuyên bố còn lại thì không hề đơn giản. Mục tiêu liên kết sự hiệu quả với tính hợp pháp sẽ phụ thuộc vào mức độ mà IMF, dưới thời bà Lagarde, có thể và sẵn lòng hành động độc lập với các cổ đông lớn nhất của IMF. Để là một định chế tài chính hiệu quả, IMF cần nói rõ với các chính phủ thành viên về những sự thật khó khăn trong chính sách kinh tế. Nhưng để các nước thành viên thấu hiểu thì họ phải tin vào sự khách quan của IMF.

Đây là thách thức đáng kể vì các thành viên ít tiền hơn trong IMF vẫn luôn cho rằng IMF bị chi phối bởi quan điểm của các thành viên nhiều tiền hơn. Để thay đổi được khúc mắc đó, Lagarde phải thể hiện được sự gương mẫu. Khủng hoảng nợ của khu vực Eurozone là thách thức lớn nhất để bà Lagarde vượt qua được rào cản trên. Nhiều nền kinh tế mới nổi khó chịu khi IMF đã cho các thành viên khối Eurozone vay quá nhiều tiền nhưng lại ít hào phóng đối với các thành viên không thuộc khối Eurozone. Điển hình như IMF đã cho Hy Lạp vay số tiền nhiều gấp 24 lần đóng góp của nước này vào IMF, tỷ lệ này đối vớiUkrainehayPakistanchỉ là bảy lần. Số tiền 77 tỉ Euro (tương đương 111 tỉ đô la Mỹ) mà IMF dành cho Hy Lạp, Ireland và Bồ Đào Nha lớn gấp đôi tổng số tiền mà IMF dành cho 19 chương trình của các quốc gia thành viên không thuộc khối Eurozone. Các chỉ trích cho rằng điều đó chẳng khác gì một sự tập trung bất thường nguy cơ vào một khu vực riêng lẻ.

Vấn đề sẽ còn phức tạp hơn nếu Hy Lạp không đáp ứng được các thỏa thuận với IMF và châu Âu không đồng thuận với con đường phía trước. Khi đó, bà Lagarde sẽ phải đẩy mạnh hơn quan điểm của IMF trong các cuộc đàm phán với các thành viên của khối EU, vốn là những đồng nhiệm cũ của bà, có thể là cả sự tranh luận về việc Hy Lạp nên tái cấu trúc nợ hơn là thắt lưng buộc bụng. Bà Lagarde có thể sẽ phải đối đầu với những người từng ủng hộ mình tại châu Âu.

Một thử thách mà tân tổng giám đốc của IMF sẽ phải giải quyết đó là các nền kinh tế mới nổi muốn một tỷ lệ biểu quyết tương xứng với đóng góp của họ trong quỹ. Các quốc gia nhưTrung Quốc,Brazil, Ấn Độ và Nga có ít phiều bầu hơn so với sức mạnh kinh tế của họ. Để giải quyết được vấn đề này, bà Lagarde phải thuyết phục được các quốc gia như Bỉ và Hà Lan nhượng lại một số phiều bầu, vốn dĩ nhiều hơn sức mạnh kinh tế của họ, cho các nền kinh tế mới nổi. Đây là một điều rất khó đạt được.

Ngô Minh Trí (theo The Economist) – đăng trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn 08.07.2011

Advertisements

Về Ngô Minh Trí
Ngô Minh Trí Saigon - Vietnam

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: