TRUNG QUỐC VÀ ÁP LỰC DÂN SỐ

Số người già tăng nhanh trong khi số trẻ sơ sinh giảm đi gây sức ép nặng nề lên kinh tế Trung Quốc (ảnh: AP)

Dân số đông đã giúp Trung Quốc trở thành một thị trường tiêu thụ lớn cũng như nguồn lực phát triển mạnh mẽ, nhưng tình trạng dân số già đi cùng với dân số đô thị ngày càng tăng đang trở thành một áp lực lớn dành cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này.

1,3 tỷ dân và vẫn kiên quyết “chính sách một con”

Tuần trước, Tổng cục thống kế Trung Quốc đã công bố kết quả thống kê dân số mới nhất của nước này, được thực hiện bởi khoảng 6 triệu nhân viên và khảo sát ở hơn 400 triệu hộ gia đình. Theo kết quả thống kê, so với lần thống kê mới nhất là năm 2000, dân số Trung Quốc năm 2010 đã tăng thêm 73,9 triệu người, dân số 1,265 tỷ người vào năm 2000 đã tăng lên thành 1,339 tỷ người vào năm 2010. Theo đó, mức độ tăng của dân số Trung Quốc trong thời gian 10 năm kể từ 2000 đến 2010 là 5,84%, tương đương 0.57% mỗi năm, chưa bằng một nửa tỷ lệ tăng trưởng 11,6%, tương đương 1,07%, của thập niên trước đó.

Dân số Trung Quốc đã tăng hơn hai lần kể từ thập niên 50 của thế kỷ trước, dân số Trung Quốc vào năm 1953 chỉ là 594 triệu người. Vào giữa thế kỷ trước, với dân số vốn đã khá đông, chính sách khuyến khích tăng dân số của Mao Trạch Đông đã càng khiến cho dân số nước này tăng nhanh suốt nhiều năm. Theo tờ Guardian thì ông Mao Trạch Đông đã cho rằng dân số đông sẽ đảm bảo không bị thiết hụt nhân lực nếu xảy ra một cuộc chiến tranh hạt nhân với Liên Xô lúc bấy giờ.

Đến năm 1980, dân số quá đông bắt đầu cho thấy các biểu hiện có thể tạo ra các bất ổn xã hội, Trung Quốc đã phải cứu vãn tình hình dân số tăng nhanh bằng cách ban hành “chính sách một con”, quy định mỗi gia đình chỉ được có một con, trừ một số trường hợp đặc biệt ngoại lệ. Đến nay, theo ước tính của Uỷ ban dân số và kế hoạch hoá gia đình thì “chính sách một con” đã giúp cho mức tăng dân số của Trung Quốc giảm bớt 400 triệu người. Tuy nhiên, chính sách một con được nhiều người xem đó là nguyên nhân của các hệ quả như tỷ lệ nam nữ không cân bằng, tình trạng nạo phá thai, mua vợ, bắt cóc trẻ em… Trong thời gian qua, tỷ lệ sinh của số bé trai so với số bé gái tại Trung Quốc đã tăng lên thành 118 bé trai so với 100 bé gái. Tỷ lệ nam nữ trong dân số Trung Quốc đang là 51,27% nam so với 48,73% nữ. Theo AFP, một nghiên cứu vào năm ngoái cho thấy sẽ có đến 24 triệu đàn ông Trung Quốc đến tuổi lấy vợ nhưng không tìm được vợ vào năm 2020. Nhiều ý kiến chỉ trích đã cho rằng chính phủ nên bãi bỏ chính sách một con.

Thế nhưng, dù cho tỷ lệ tăng trưởng dân số của Trung Quốc có phần giảm đi trong thập niên qua, nhưng số tăng thêm 73,9 triệu người của Trung Quốc, lớn hơn dân số nước Pháp và xấp xỉ dân số Việt Nam, vẫn là một con số khổng lồ. Vì thế, chính quyền Trung Quốc mới đây vẫn khẳng định sẽ tiếp tục duy trì chính sách một con. Thứ ba tuần trước (26.04.2011), thông tấn xã Trung Quốc Xinhua đã dẫn lời chủ tịch Hồ Cẩm Đào khẳng định rằng Trung Quốc “gắn bó và nâng cao chính sách kế hoạch hoá gia đình hiện tại của nước này và giữ vững tỷ lệ sinh thấp”.

Dân số già, tốc độ đô thị hoá tăng nhanh

Dù cho Trung Quốc đang dần giải quyết được bài toán dân số tăng trưởng nhanh thì dân số vẫn đang ẩn chứa nhiều khó khăn khác đối với quốc gia đông dân nhất thế giới này. Tổng cục trưởng Tổng cục thống kê Trung Quốc Ma Jiantang nhận xét: “Các dữ liệu từ thống kê này cho thấy đất nước chúng ta phải đối mặt với căng thẳng và thách thức đối với dân số, sự phát triển kinh tế, xã hội. Thứ nhất, xu hướng dân số già đi đang tăng nhanh và sự biến đổi dân số đang ngày càng rộng hơn

Sự biến đổi dân số mà ông Ma Jiantang nói đến chính là tốc độ dân số thành thị tăng nhanh đã tạo áp lực lên xã hội. Theo Reuters, nhà nhân khẩu học Wang Feng, giám đốc Trung tâm chính sách công Brooking – Thanh Hoa thuộc đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh, Trung Quốc, nhận xét rằng: “Trung Quốc lần đầu tiên bước qua một cột mốc lịch sử, từ một nước có dân số hầu hết làm nông nghiệp và sống ở nông thôn đã chuyển thành một xã hội đô thị hoá”. Nhận xét trên là hoàn toàn chính xác khi kết quả thống kê cho thấy 47,7%  dân số Trung Quốc, tương đương 665 triệu người, sống tại các thành phố. Trong đó, hơn 221 triệu người đã di cư từ vùng nông thôn sang thành thị. So với năm 2000, số lượng dân sống tại các thành  Chính sự tăng trưởng quá nhanh dân số thành thị và tình trạng di cư đã đòi hỏi Trung Quốc phải đẩy mạnh phát triển cơ sở hạ tầng để đáp ứng. Theo hãng thông tấn AFP, đến năm 2020, Trung Quốc cần phải đầu tư khoảng 24 nghìn tỷ Nhân dân tệ (tương đương 3,6 nghìn tỷ Đô la Mỹ) để xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng đô thị.

Không chỉ tốc độ dân số thành thị tăng tạo nên áp lực lên xã hội mà vấn đề dân số đang già đi cũng sẽ trở thành khó khăn lớn của Trung Quốc. Theo kết quả thống kê vừa qua, số người trên 60 tuổi của Trung Quốc đang chiếm tỷ lệ 13,62% dân số, tăng 2,93 điểm phần trăm so với kết quả thống kê năm 2000. Tỷ lệ người có độ tuổi trên 65 chiếm 8,87% dân số, tăng 1,91 điểm phần trăm so với kết quả thống kê năm 2000. Trong khi tỷ lệ dân số già đang ngày càng tăng lên nhưng lực lượng thay thế lại đang giảm dần. Kết quả thống kê dân số cũng cho thấy tỷ lệ dân số dưới 14 tuổi đang đã giảm 6,29 điểm phần trăm so với năm 2000, chỉ còn chiếm 16,6% dân số.

Theo Asia Times, tốc độ dân số tăng chậm đi sau một thời gian tăng nhanh đang khiến cho dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc sẽ tăng lên đỉnh điểm vào khoảng năm 2015 đến 2017 và bắt đầu giảm dần. Năm 2008, Báo cáo chiến lược dân số của Uỷ ban dân số và kế hoạch hoá gia đình Trung Quốc đã ước tính số lượng người trong độ tuổi lao động của Trung Quốc sẽ đạt đỉnh điểm vào năm 2017 với khoảng 999,6 triệu lao động. Dân số già đi, số lượng người trong độ tuổi lao động giảm không chỉ gây ảnh hưởng lên nền kinh tế Trung Quốc khi số lượng lao động giảm đi mà còn là sự tăng gánh nặng đối với xã hội khi số người phụ thuộc tăng nhanh.

Ngô Minh Trí đăng trang 65, Thời báo Kinh tế Sài Gòn (05.05.2011)

Advertisements

Về Ngô Minh Trí
Ngô Minh Trí Saigon - Vietnam

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: