CUBA CẢI CÁCH

Một góc phố ở La Havana, thủ đô Cuba (ảnh: Wikipedia)

Đại hội mới nhất của Đảng Cộng Sản Cuba đã chính thức thông qua kế hoạch cải tổ kinh tế với sự  “tư nhân hoá” rõ rệt hơn và lời kêu gọi “trẻ hoá” lực lượng lãnh đạo.

Đại hội lần thứ VI của Đảng Cộng SảnCubađã diễn ra từ ngày 16 đến 19.04.2011 tại thủ đôHavana. Theo thông tấn xã Nga RIA Novosti thì đây là đại hội đầu tiên trong vòng mười bốn năm qua, nhưng là đại hội thứ sáu kể từ cuộc cách mạngCubavào năm 1959.

Cuba hôm nay

Những ngày diễn ra đại hội lần thứ mười bốn của Đảng Cộng Sản Cuba cũng là dịp kỷ niệm 50 năm sự kiện Vịnh Con Heo, cuộc xâm lược do một nhóm dân Cuba lưu vong thực hiện với sự hậu thuẫn của CIA vào ngày 17.04.1961.

Theo New York Times, để kỷ niệm cho sự kiện Vịnh Con Heo, một cuộc diễu hành quy mô lớn với hàng đoàn người mặc áo thun in hình Che Guevara và nhiều biểu tượng khác, tay vẫy cờ Cuba cùng với băng rôn, biểu ngữ và nhảy múa theo điệu salsa. Những người diễu hành đi dọc theo con đường ven bờ biển Malecón để đến Quảng trường Cách Mạng và không ngừng kêu vang: “Fidel muôn năm! Raúl muôn năm! Đảng Cộng Sản muôn năm!

Kể từ cuộc cách mạng Cuba đến nay, ông Fidel Castro, 83 tuổi, đã lãnh đạo đất nước trong 49 năm và chính thức từ chức vào năm 2008 để bàn giao chức vụ cho em trai ông là Raúl Castro, hiện 79 tuổi, nguyên là bộ trưởng bộ quốc phòng.

Trong hơn năm mươi năm qua, Đảng Cộng Sản Cuba, với sự lãnh đạo của hai anh em ông Fidel Castro và Raúl Castro, đã nỗ lực xây dựng một đất nước xã hội chủ nghĩa tiến bộ. Đến nay, theo Thông tấn xã Nga RIA Novosti, mức lương tháng trung bình tại Cuba vào khoảng 20 đô la Mỹ, và một khoảng bao cấp, gấp ba lần so với lương trung bình trên, dành cho các dịch vụ về chăm sóc y tế, giáo dục, thực phẩm, hàng hoá khác, vận chuyển và trợ cấp công nghiệp. Tuy nhiên, ông Raúl Castro đã công bố sẽ bắt đầu giảm các trợ cấp của chính phủ dành cho các công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp, kết thúc khẩu phần thực phẩm và các sản phẩm khác (ngoại trừ những người thuộc nhóm nghèo nhất), mở rộng khu vực tư nhân đang khá khiêm tốn. Ông Raúl cho rằng bao cấp khẩu phần ăn cho tất cả người dân Cubalà một “gánh nặng quá sức”.

RIA Novosti cũng cho biết là theo các kinh tế giaCubathì việc cắt giảm trợ cấp sẽ tạo ra khoảng một triệu người thất nghiệp (một số con số khác cho rằng số thất nghiệp có thể lên đến 1,5 triệu). Đây là một thay đổi quan trọng với Cuba khi dân số nước này chỉ khoảng 11,5 triệu người và khoảng 85% người dân trong độ tuổi lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp nhà nước.

Cải cách với sự kiên định

Trong đại hội, ông Raúl Castro đã biểu dương việc cấp hơn 180.000 giấy phép cho các kinh doanh nhỏ như bán café, thức ăn nhanh, thuê nhà… Theo Reuters, hơn 1000 đại biểu dự đại hội đã tham gia năm hội nghị riêng biệt để thảo luận khoảng hơn 300 cải cách cả về chính trị lẫn kinh tế. Theo đó, Cuba sẽ xây dựng một môi trường kinh doanh tốt hơn bằng việc mở rộng khu vực kinh tế tư nhân, cụ thể hơn việc đánh thuế đối với hơn 200.000 lao động tự do mới hình thành. Ông Raúl  cũng khẳng định kế hoạch cắt giảm một triệu việc làm trong khu vực nhà nước, vốn được công bố vào năm ngoái, cũng sẽ được thực hiện “không vội vàng nhưng không tạm dừng”, bởi kế hoạch này đã tạm dừng lại trong thời gian qua. Khối doanh nghiệp nhà nước sẽ ít được hỗ trợ hơn và được trao quyền tự chủ nhiều hơn. Các thành viên tham gia đại hội cũng ủng hộ vể đề xuất định kỳ xem xét, điều chỉnh mức thuế theo từng khu vực để mức thuế không trở nên quá nặng nề trong các khu vực hoạt động kinh tế hiệu quả thấp.

Cubacũng quyết định sẽ nâng cao vai trò người nông dân cá thể, phân cấp nông nghiệp và cho thuê đất trồng trọt để tăng sản xuất lương thực. Quyền sở hữu nhà cửa cũng được đẩy mạnh bằng việc cho phép mua bán nhà. Hiện tại,Cubachỉ cho phép người dân trao đổi nhà cửa mà không cho phép mua bán, việc thanh toán mua bán nhà chỉ được giao dịch theo kiểu “chợ đen”. Nhà nước cũng sẽ giải quyết tình trạng nhà cửa đang căng thẳng bằng cách cung cấp các khoản vay nhỏ cho các nhà thầu tư nhân. Nhà nước cũng sẽ thực hiện cho vay để người dân thực hiện các kế hoạch kinh doanh.

Với những cải cách bước ngoặc như trên, ông Raúl Castro đã khẳng định rằng đó là “sự cập nhập” mô hình kinh tế cho Cuba để “đảm bảo tính liên tục cho xã hội chủ nghĩa ở Cuba”. Cựu chủ tịch Cuba Fidel Castro cũng cho đó là để “tiếp tục chứng minh rằng chủ nghĩa xã hội cũng là một nghệ thuật của việc làm cho những điều không thể vẫn xảy ra”.

Chính vì sự đảm bảo tính liên tục của chủ nghĩa xã hội sau khi thế hệ của ông ra đi mà vấn đề tuổi tác trở thành mối lo ngại của chủ tịch Raúl Castro. Theo Reuters, ông Raúl Castro thừa nhận rằngCubachưa làm tốt công việc chuẩn bị đội ngũ kế thừa. Thế nên, ông Raúl Castro đã hứa sẽ “trẻ hoá” đội ngũ lãnh đạo và kêu gọi giới hạn hai nhiệm kỳ, mỗi nhiệm kỳ năm năm, đối với các vị trí lãnh đạo. Nếu giới hạn hai nhiệm kỳ trên được thực hiện, ông Raúl Castro sẽ còn có thể tại vị đến 86 tuổi, vào năm 2018, vì ông chỉ mới chính thức đảm nhiệm chức vụ từ năm 2008. Các chính trị gia trong hàng ngũ lãnh đạo hiện nay hầu hết nằm trong độ tuổi từ 70 đến 80, chỉ có hai gương mặt nổi bật ở độ tuổi 40 đến 50 là Lázaro Expósito, bí thư đảng thành phố Santiago de Cuba, và Lázara López Acea là lãnh đạo đảng tại Havana.

Ngô Minh Trí (tổng hợp) – đăng trang 64-65 Thời báo Kinh Tế Sài Gòn 21.04.2011

NHỮNG CẢI CÁCH CỦA ÔNG RAÚL CASTRO

Mặc dù ông Raúl Castro chỉ chính thức nhậm chức chủ tịch vào năm 2008, nhưng thực tế thì ông đã được bắt đầu chuyển giao quyền lực từ năm 2006 và ông đã thực hiện một số cải cách kể từ đó:

Năm 2007: Ông Raúl cho rằng hệ thống phân phối sửa của nhà nước là “vô lý” và nói rằng nông dân sẽ cung cấp trực tiếp cho người dân. Ông cũng ra quy định sắp xếp lại các doanh nghiệp nhà nước để thông qua một hệ thống quản lý “hoàn thiện”.

Năm 2008: Ông Raúl kêu gọi nỗ lực tìm cách để “loại bỏ bất cứ cản trở đối với lực lượng sản xuất. Trong một số khía cạnh, sáng kiến của địa phương có thể hiệu quả và khả thi”. Máy điện thoại di động, đầu DVD, thiết bị điện tử được bán cho công chúng. Cải cách nông nghiệp bắt đầu: tăng giá nhà nước chi trả cho nông dân, cho thuê đất bỏ hoang, nới lỏng các quy định về việc nông dân bán sản phẩm trực tiếp cho người tiêu dùng.Cải cách cơ chế tiền lương theo năng suất lao động cá nhân. Chính phủ cho phép cấp tỉnh được quyền quyết định cước vận chuyển trong nước và xây dựng nhà ở.

Năm 2009:  Cải cách các cơ quan quản lý kinh tế nhà nước, chính phủ cắt giảm ngân sách và nhập khẩu, công bố các kế hoạch phát triển nông nghiệp ở các vùng ngoại ô xung quanh các thành phố và sử dụng chủ yếu là đất tư nhân. Raúl cải thiện “kỷ luật kinh tế” và trấn áp tham nhũng, kêu gọi “loại trừ các  dịch vụ miễn trừ và trợ cấp không đúng”. Cư dân miền núi củaSantiago và các thành phố lân cận được quyền phép bán trái cây và sản xuất tại các quán ven đường. Các nhà cung cấp thực phẩm được cấp phép.

Năm 2010: Chính quyền thành phố được lệnh phải xây dựng kế hoạch kinh tế mà có thể có cả các hợp tác xã và các doanh nghiệp nhỏ. Thực hiện thí điểm, tạiHavana, cho tài xế xe taxi thuê xe để kinh doanh thay vì nhận lương từ nhà nước. Luật xây dựng và cải tạo nhà được tự do hoá, tiệm hớt tóc và mỹ viện có ba ghế được đổi sang hệ thống cho thuê. Người dân được tự do mua vật liệu xây dựng, nông dân có vườn được phép bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Thời hạn thuê đất dành cho các công ty nước ngoài được tăng lên từ 50 năm thành 99 năm cho các dự án phát triển du lịch và giải trí. Người nông dân được phép mua vật tư bằng tiền tại các cửa hàng mà không còn chịu các quy định. Chính phủ thông báo cắt giảm 500.000 biên chế nhà nước và cấp 250.000 giấy phép mới cho các hộ kinh doanh trong thời gian sáu tháng. Các hộ kinh doanh được phép thuê lao động.

(Theo Reuters)

Advertisements

Về Ngô Minh Trí
Ngô Minh Trí Saigon - Vietnam

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: